Below the Clouds

Gianfranco Rosi – Italië, 2025 – 114 minuten – gesproken taal: Italiaans, met Nederlandse ondertitels

Ondanks de drukte en de vrolijkheid van hun stad leven Napolitanen altijd in het besef dat de Vesuvius kan uitbarsten. Napels is een stad waar levenden en doden naast elkaar bestaan, waar ondergrondse krachten de oppervlakte ondermijnen en waar het verleden voortdurend doorwerkt in het heden. In adembenemende zwart-wit beelden weeft Gianfranco Rosi alledaagse scènes samen tot een warmbloedig portret van de stad, haar bewoners en de fragiele schoonheid van alles wat dreigt te verdwijnen. Hij bezoekt de ruïnes van Pompeï en de illegale tunnels die grafrovers eronder graven om antieke voorwerpen op de zwarte markt te verkopen. Hij volgt kinderen die bijles krijgen van een oude boekhandelaar en medewerkers van de alarmcentrale, die met een kwinkslag de angst van bellers sussen telkens als de grond weer trilt. De passie, warmte en humor van zijn hoofdpersonen nemen je mee in een film die geleidelijk onder je huid kruipt en lang blijft nazinderen.

Gianfranco Rosi is de enige documentairemaker die ooit zowel de Gouden Leeuw van Venetië (Sacro GRA, 2013) als de Gouden Beer van Berlijn (Fire at Sea, 2016) won. Voor Below the Clouds verkende hij drie jaar lang zowel de boven- als ondergrondse wereld tussen de Vesuvius en de Golf van Napels. De muziek is van Oscar-winnaar Daniel Blumberg (The Brutalist), die geluid onderdeel van het landschap zelf maakt. Het prachtig zwart-wit camerawerk is van Rosi zelf. De film werd bekroond met de Special Jury Prize van het Filmfestival van Venetië 2025. “There is a real end-of-days quality to Gianfranco Rosi’s utterly distinctive documentary of war, violence, cynicism and the climate crisis in an uneasy city.” (The Guardian*****)

Gianfranco Rosi  – Italy, 2025 – 114 minutes – language spoken: Italian, with Dutch subtitles

A masterclass of a film documentary about Naples and its predecessor, Pompeii – a vibrant portrait of the fragile beauty of all that is on the brink of vanishing.

Despite the cheerful bustle of their city, Neapolitans are always aware that Mount Vesuvius could erupt at any moment. Naples is a city where the living and the dead co-exist, where subterranean forces are at work beneath the surface and where the past exerts a constant influence on the present. Through a series of breathtaking black-and-white images, Gianfranco Rosi interweaves everyday scenes to vividly portray the city, its inhabitants and the transient beauty of a world under threat. He visits the ruins of Pompeii and the illicit tunnels dug beneath them by grave robbers seeking antiquities for the black market. He follows children receiving extra tuition from an elderly bookseller, as well as emergency call centre workers who use their quick wit to reassure callers whenever the earth trembles. The passion, warmth and humour of his central figures draw you into a film that gradually gets under your skin and lingers long after the credits have rolled.

Gianfranco Rosi is the only documentary filmmaker to have won both Venice’s Golden Lion (for Sacro GRA, 2013) and the Berlinale’s Golden Bear (for Fire at Sea, 2016). For Below the Clouds, he spent three years exploring the world above and below ground between Mount Vesuvius and the Bay of Naples. The score is by Oscar winner Daniel Blumberg (The Brutalist), who treats sound as an integral part of the landscape. Rosi himself is responsible for the stunning black-and-white cinematography. The film was awarded the Special Jury Prize at the 2025 Venice Film Festival. “There is a real end-of-days quality to Gianfranco Rosi’s utterly distinctive documentary of war, violence, cynicism and the climate crisis in an uneasy city” (The Guardian*****)